رونق تولید ملی | پنج‌شنبه، ۸ اسفند ۱۳۹۸

امامزاده یحیی بن زید (ع) ساوه - نمایش محتوای تولیدات ویژه

 

 

امامزاده یحیی بن زید (ع) ساوه

Loading the player...

دانلود

امامزاده یحیی بن زید (ع) ساوه

Shrine Yahya ibn Zayd (AS) Saveh

در نزد اهالی به یحیی و فرزندش سیدابوالرضا(علیه السلام) از احفاد امام موسی کاظم(علیه السلام) شهرت دارد. بعضی از اهالی امامزاده یحیی(علیه السلام) را منسوب به امام محمدباقر(علیه السلام) می دانند.

علامه محقق سیدعبدالعزیز طباطبائی در کتاب معجم اعلام الشیعه نسب شریف این امامزاده عظیم الشأن را به نقل قول ازسمعانی می نویسد: یحیی بن زیدبن خلیفه بن داعی بن مهدی بن اسماعیل بن القاسم بن احمدبن اسماعیل بن الحسن بن زیدبن الحسن بن علی بن ابی طالب(علیه السلام) وهوالسیدابوالرضاالعلوی الحسنی من اهل ساوه المتوفی سنه 541 یحیی بن زید... سیدابوالرضاعلوی حسنی ازاهل ساوه است که درسال541ه ق وفات یافته است.

ابو سعد سمعانی درکتاب معجم شیوخ شرح حال او را نگاشته و درکتاب التحبیر نیز درباره این سیدجلیل القدرچنین می نویسد: وی سیدعلوی دیندار دانشمند نیکوکار و خیر زیباکردار شیخ صوفیه و متواضع و دارای اخلاق نیکو بوده است.(التجبیر2: 375ترجمه :1100، معجم اعلام الشیعه1:488.

به طور قطع تا اواخر قرن 5 نه امامزاده ای به نام یحیی به شهر ساوه وارد شده و نه بقعه ای به چنین نام وجود داشته است. به شهادت مورخان و علمای انساب شخصیت مدفون در این بقعه، یکی از سادات جلیل القدر، فاضل و صالح و دیندار حسنی است که در سال 541هـ.ق در این شهر وفات یافته و در این مکان دفن شده است.

بنابراین احتمال مرحوم فیض درست بوده اما مدرکی در دست نداشته، لذا می بینیم این بقعه اولاً متعلق به یک نفر بوده و ثانیاً شخصیت مدفون درآن حسنی است نه موسوی. این بزرگوار اگرچه با پانزده واسطه تا امام چهارم(علیه السلام) فاصله دارد امام جلالت قدر و عظمت شأن او باعث گشته که اکثر مورخان و علمای بزرگ انساب فصلی ر ابه عنوان زندگانی او و خاندانش در کتب خود مزین سازند.

درباره شخصیت او همین بس که عالم جلیل و محدث نبیل فقیه گرانقدر شیخ منتجب الدین که یگانه عصر خود بوده و در سال585هـ.ق وفات یافته کتاب الفهرست و اربعین را در فضائل امیرالمومنین علی(علیه السلام) به توصیه آنحضرت نگاشته است او درباره عظمت شأن یحیی عزالدین چنین یاد می کند: مهتر بزرگان امام و آقای بزرگوار رئیس نورانی پاک شریف خشنودکننده بزرگ عزت دهنده دولت و دین شرف و عظمت اسلام و مسلمین خشنودکننده پادشاهان و فرماندهان سرپرست سادات در جهان، برگزیده روزگاران، افتخار بندگان، رهبر و اساس دولت، برگزیده کشور، پناهگاه مردم، پادشاه خاندان پاک، برگزیده دین، رئیس روسای شیعه، مهتر علمای عراق، برگزیده بزرگان، یاری دهنده حق، برهان خدا بر مردم، صاحب دو شرافت و کرامت ريال حلقه اتصال دو خانواده بزرگ، مهتر بزرگان، آقای فرماندهان سادات شرق و غرب، استوار بخشنده خاندان رسول خدا ابوالقاسم یحیی پسر ابوالفضل محمد. پدر همین امامزاده یحیی که اسماعیل بن حسن نام دارد.

زیارت نامه : السَّلامُ عَلَیکَ اَیُّهَا السَّیِّدُ الزَّکِیُّ، اَلطّاهِرُ الوَلِیُّ، وَالدّاعِی الحَفِیُّ؛ اَشهَدُ اَنَّکَ قُلتَ حَقّاً، حَقّاً، وَنَطَقتَ حَقّاً وَصِدقاً، وَدَعوتَ اِلی مَولایَ وَمَولاکَ، عَلانِیَةً وَسِرًّا، فازَ مُتَّبِعُکَ، وَنَجا مُصَدِّقُکَ، وَخابَ وَخَسِرَ مُکَذِّبُکَ، وَالمُتَخَلِّفُ عَنکَ، اَشهَد لی بِهذهِ الشَّهادَةِ، لِاَکونَ مَنَ الفائِزینَ بِمَعرِفَتِکَ وَطاعَتِکَ، وَتَصدیقِکَ وَاتِّباعَکَ، وَالسَّلامُ عَلَیکَ یا سَیِّدی وَابنَ سَیِّدی. اَنتَ بابُ اللهِ المُؤتی مَنهُ، وَالمَأخوذُ عَنهُ، اَتَیتُکَ زائِراً، وَحاجاتی لَکَ مُستَودِعةً، وَها اَنَا ذا اَستَودِعُکَ دینی وَاَمانَتی، وَخَواتیمَ عَمَلی، وَجَوامِعَ اَمَلی اِلی مُنتَهی اَجَلی، وَالسَّلامُ عَلَیکَ وَ رَحمَةُ اللهِ وَبَرَکاتُه.

***

سلام بر تو ای آقای پاک و پاکیزه و سرور من و ای دعوت کننده (به حق) به مهربانی، گواهی دهم که تو حق گفتی و به حق و راستی سخن کردی و (مردم را) آشکارا و نهان بسوی مولای من و مولای خودت دعوت فرمودی رستگار شد پیرو تو و نجات یافت تصدیق کننده ات و نومید و زیانکار شد تکذیب کننده ات و آنکس که با تو مخالفت کرد گواه باش برای من این گواهی را تا من بوسیله معرفت و اطاعت تو و تصدیق و پیروی کردنت از زمره رستگاران باشم و سلام بر تو ای آقای من و ای فرزند آقای من توئی درگاه خدا که از آن درآیند و (معالم دین را) از آن بگیرند آمده ام به درگاهت برای زیارت و حاجتهای خود را به تو سپرده ام و من اکنون به تو می سپارم دینم و امانتم و سرانجام کارهایم و همه آرزوهایم را تا پایان عمرم و بر تو باد سلام و رحمت خدا و برکاتش.

آستان امامزاده یحیی(علیه السلام) در شهرستان ساوه خیابان طالقانی در کنار بازار ساوه واقع شده است.

بنای ساختمان بقعه  امامزاده یحیی(علیه السلام) مشتمل بر یک بنای قدیمی هشت ضلعی، گنبد و صحن است. که بنای بقعه به صورت مربع متساوی الاضلاعی به دهانه و ارتفاع 9 متر با جدار سفیدکاری و ازاره سیمانی تعمیری است که در هر ضلعی شاه نشینی به دهانه 2/5 متر و عرض 50 سانتیمتر ساخته شده است. در چهار گوشه فوقانی بنا نیم طاقی تعبیه شده که چهارضلعی را به مثمن تبدیل کرده و پاکار پوشش عرقچینی برآن پیاده شده است. در وسط بقعه، ضریحی مشبک از چوب و درون آن مرقدی مزین به کاشی های خشتی فیروزه ای رنگ جدید وجود دارد.

در جانب شمالی بقعه ایوانی به دهانه 4 عرض 3 و ارتفاع 6 متر با جدار کاشیکاری تعمیری و پوشش آراسته به گچبری توأم با قطعاتی از آیینه ساخته اندکه جرزهای طرفین آن آجری است و در دل جرز شرق سقاخانه ای هویداست. در اطراف بقعه صحنی است که در هر طرف 14 حجره  و در ضلع شمالی و طرفین دالان ورودی صحن شش حجره ساخته سده است.گنبد بنا آجرپوش عرقچینی و از بناهای عصر صفوی و فاقد تزئینات است.

در خیابان مصطفی خمینی که به میدان سیداسماعیل یا آستانه سیداسماعیل مشهوراست در دویست یا سیصدمتری همین بقعه واقع شده. اندازه هر ضلع خارجی برج قدیم 2/30 متر و فاصله هرضلع داخل حرم قدیمی با ضلع مقابل، در حدود 4 متر بوده که در بنای فعلی نیز همینطور است منتها در بنای خشتی به دلیل ضخامت دیوار از قطر بنا کاسته می شده اما چون دیوار جدید آجری است و ساخت آن به قطر سابق ضرورت نداشت.

در هر ضلع، طاقنمایی به پهنای 92 و عمق 40 سانتی متر احداث کرده و بدین ترتیب فضای محسوسی به داخل حرم و اطراف مرقد افزوده اند. بنای مزبور دارای کتیبه های تاریخی است. بر روی درب قدیمی بقعه که چندان بزرگ نبوده در داخل چارچوب که قدپای آن 1/55 و پهنای آن 77% متر است، علاوه بر منبت کاری اشکال ستاره هشت پروچلیپا روی دو لوحه پایین دولنگه درب دو کتیبه کوچک به خط ثلث نوشته اندکه خط اطراف آن را کشیده ولی منبت کاری آن را به اتمام نرسانیده اند. حاشیه بالای بدنه صندوق به خط ثلث برجسته مشتمل بر آیات قرآنی و معرفی صاحب مزار است.