اقتصاد مقاومتی؛ تولید - اشتغال | سه‌شنبه، ۲۵ مهر ۱۳۹۶

اهمیت زهد و تقوا از نگاه امام علی(ع) - نمایش محتوای رمضان

 

 

اهمیت زهد و تقوا از نگاه امام علی(ع)

Loading the player...

دانلود

عنصر ديگر موعظه‏اي نهج البلاغه‏«زهد»است.  در ميان عناصر موعظه‏اي، شايد عنصر زهد بعد از عنصر تقوا بيش از همه تكرار شده باشد. زهد مرادف است ‏با ترك دنيا. در نهج البلاغه به مذمت دنيا و دعوت به ترك آن زياد بر مي‏ خوريم. به نظر مي ‏رسد مهم ترين موضوع از موضوعات نهج البلاغه كه لازم است ‏با توجه به همه جوانب كلمات اميرالمؤمنين تفسير شود، همين موضوع است و با توجه به اين كه زهد و ترك دنيا در تعبيرات نهج البلاغه مرادف يكديگرند، اين موضوع از هر موضوع ديگر از موضوعات عناصر نهج البلاغه زيادتر درباره‏اش بحث‏ شده است. «زهد» و«رغبت‏» اگر بدون متعلق ذكر شوند، نقطه مقابل يكديگرند«زهد» يعني اعراض و بي‏ ميلي، در مقابل‏«رغبت‏» كه عبارت است از كشش و ميل. بي ‏ميلي دو گونه است: طبيعي و روحي. بي ‏ميلي طبيعي آن است كه طبع انسان نسبت ‏به شيئي معين تمايلي نداشته باشد، آن چنان كه طبع بيمار ميل و رغبتي به غذا و ميوه و ساير ماكولات يا مشروبات مطبوع ندارد. بديهي است كه اين گونه بي ‏ميلي و اعراض ربطي به زهد به معني مصطلح ندارد. بي ‏ميلي روحي يا عقلي يا قلبي آن است كه اشيائي كه مورد تمايل و رغبت طبع است، از نظر انديشه و آرزوي انسان-كه در جستجوي سعادت و كمال مطلوب است-هدف و مقصود نباشد، هدف و مقصود و نهايت آرزو و كمال مطلوب اموري باشد ما فوق مشتهيات نفساني دنيوي، خواه آن امور از مشتهيات نفساني اخروي باشد و يا اساسا از نوع مشتهيات نفساني نباشد بلكه از نوع فضائل اخلاقي باشد از قبيل عزت، شرافت، كرامت، آزادي و يا از نوع معارف معنوي و الهي باشد مانند ذكر خداوند، حبت ‏خداوند، تقرب به ذات اقدس الهي. پس زاهد يعني كسي كه توجهش از ماديات دنيا به عنوان كمال مطلوب و بالاترين خواسته عبور كرده، متوجه چيز ديگر از نوع چيزهايي كه گفتيم معطوف شده است. بي ‏رغبتي زاهد بي ‏رغبتي در ناحيه انديشه و آمال و ايده و آرزو است نه بي‏ رغبتي در ناحيه طبيعت. در نهج البلاغه در دو مورد«زهد» تعريف شده است.