« بازگشت به سبک زندگی

خانواده قرآنی 02

ترکیب دیدها نمایش مسطح نمایش درختی
موضوعات [ قبلی | بعدی ]
خانواده قرآنی 02
پاسخ
۱۳۹۵/۰۸/۱۲ ۱۰:۰۴

ویژگیهای خانواده قرآنی
 
جایگاه خانواده در اسلام
خانواده در اسلام کانون عبودیت پروردگار است و اسلام اساس خانواده را بر مودت و رحمت می داند و برحفظ و تشکیل آن تأکید زیادی دارد. مثلاً در این آیه 32 سوره مبارکه نور در مورد اهمیت تشکیل خانواده می فرماید«وانکحوا الأیامی منکم والصالحین من عبادکم وامائکم إن یکونوا فقراءَ یغنهم الله من فضله والله واسع علیم»
اسلام برای خانواده از ابتدای تشکیل آن برنامه ویژه ای دارد . نحوه معاشرت اعضای خانواده؛ روابط والدین و فرزندان هریک دستورات خاصی دارد.
از دید اسلام اساس زندگی خانوادگی برمحبت وعشق بنا شده است.خدواند در قرآن در آیه 21 سوره مبارکه روم می فرماید:
«  ومن ایاته ان خلق لکم من انفسکم ازواجا لتسکنوا الیها وجعل بینکم موده ورحمه ان فی ذلک لایات لقوم یتفکرون»
واز نشانه های او اینکه همسرانی از جنس خودتان برای شما آفرید تا درکنار انان آرامش یابید؛ و میانتان مودت و رحمت قرار داد در این نشانه هایی است برای گروهی که تفکر می کنند.
هدف خداوند از بیان آیه این است که میان دو همسر مودت و مهر و محبت برقرار باشد و در کنار هم احساس آرامش کنند . بنابراین اصل در زندگی خانوادگی وجود فضایی آرام ومحبت آمیز است . زن وشوهر باید سعی کنند که در محیط خانواده؛ میان اعضاء آرامش به وجود آید و روز به روز ؛عواطف و محبتشان به هم بیش تر شود.
 
الگوهای خانواده در قرآن     
اسلام در روش تربیتی خود ؛ انسانها را به الگوها و نمونه هاتی برتر توجه می دهد. در واقع تأثیر الگوها در ساخته شدن فرد و جامعه برکسی پوشیده نیست و هر خانواده ای که می تواند برای ایجاد آرامش و موفقیت در زندگی به این الگوها و نمونه ها توجه ویژه داشته باشد. که یک نمونه از خانواده ای برتر در قرآن خاندان حضرت ابراهیم (ع)است.
خداوند در آیه  33و 34سوره مبارکه آل عمران به برگزیده بودن این خاندان اشاره فرموده است.   
«انّ الله اصطفی آدم ونوحا وال ابراهیم وال عمران علی العالمین *ذریه بعضها من بعض والله سمیع علیم»    
خداوند آدم ابوالبشر و نوح آل ابراهیم و آل عمران را برجهانیان برتری داد. خاندان ودودمانی که برخی از برخی دیگر نشأت گرفته و با هم دارای پیوند و ارتباط بودند وخداوند شنوای دانا است.
ودر آیه 72 سوره مبارکه انبیاء «ووهبنا له اسحق ویعقوب نافله وکلا جعلنا صالحین»به یکی از مهمترین مواهب خدا به ابراهیم (ع) که داشتن فرزندی صالح و نسلی برومند و شایسته است اشاره کرده و می فرماید:ما به او اسحاق را بخشیدیم ویعقوب فرزند اسحاق را به او افزودیم وهمه آنها را مردانی صالح وشایسته و مفید قرار دادیم.
یک نمونه دیگر از خانواده های برتر در قرآن کریم خاندان حضرت مریم (س)است که قرآن از این خاندان به عنوان آل عمران یاد می کند. حضرت مریم و پدر ومادرش یکی از خانواده های برگزیده و برتر به جهانیان معرفی شده اند. آن حضرت دست پرورده مادری است که طبق آیه 35 سوره مبارکه آل عمران «اذ قالت امرات عمران رب انی نذرت لک ما فی بطنی محررا فتقبل منی انک انت السمیع العلیم» فرزند خود را به پناه خدا سپرد وخدمتگزار صومعه قرار داد. پس پروردگارش او را با حسن قبول پذیرا شد واو را به تربیتی نیکو پرورش داد.
و مادر فرزندی است که خداوند بشارت داد که در دنیا وآخرت آبرومند واز مقربان در گاه خداوند باشد و با خلق در گهواره سخن گوید«اذ قالت الملائکه یا مریم ان الله یبشرک بکلمه منه اسمه المسیح عیسی ابن مریم وجیها فی الدنیا والاخره ومن المقربین*ویکلم الناس فی المهد وکهلا ومن الصالحین»          (آل عمران/45-44)
 
برترین  الگوی خانواده دراسلام
اسلام اهل بیت پیامبر اکرم را به عنوان نمونه ی کامل از خانواده برتر معرفی و صلاحیت الگویی آن را برای جهانیان امضاء کرده است.
خداوند سبحان در آیه 33سوره مبارکه احزاب این خانواده را از هرگونه رجس و پلیدی مبرا دانسته است.«انما یرید الله لیذهب عنکم الرجس اهل البیت ویطهرکم تطهیرا»
آیه مباهله هم در باره اعضای این خانواده نازل شده و عظمت معنوی وعرفانی آنان را به نمایش گذاشته است.
این خانواده از پیوند ملکوتی حضرت علی (علیه السلام ) و فاطمه (سلام علیها) تشکیل شده که آن دو مصداق اتم انسان کامل هستند. طبق گفته پیامبر گرامی (صلی الله علیه وآله) این دو کفو و همتای همدیگر هستند و پیوند آن دو در آسمانها و نزد عرشیان برقرار شد و در جمع زمینیان تحقق عینی یافت. پیامبر همچنین این خاندان را اسوه والگوی امت خویش خوانده و فرمود: زندگی علی (علیه السلام) و فاطمه (سلام علیها) سراسر الگوست؛همسر داری علی؛مدیریت او در خانه و خانواده؛شوهر داری فاطمه؛خانه داری وتربیت فرزند او در عالم نظیر ندارد و تا قیامت برای جهانیان نور افشانی می کند.
 
خانواده کانون عبودیت پروردگار
اصلی ترین کار برای تحول و ارتقای فرهنگی جامعه ارتقای فرهنگ دینی در خانواده است. دین مبین اسلام, به عنوان برنامه ای جامع و مدون؛دستورهای دقیق و منظمی را برای سعادت دنیوی و اخروی انسانها ارائه کرده است. که یکی از عمده ترین دستورهای اسلام برای پیروان خود مداومت بریاد خداوند متعال است. از نظر اسلام وقرآن ؛یاد خدا آرامش بخش دل ها و تأمین کننده بهداشت روانی است.«الا بذکرالله تطمئن القلوب»آگاه باشید که با یاد خدا دلها آرام می گیرد.
اولیای دین هم ؛با توجه به اهمیت خانواده در حیات انسانی مطالب ارزشمندی رابیان نموده اند که توجه به قرآن و احادیثی که از ائمه به ما رسیده است تضمین کننده موفقیت وکامیابی خانواده می باشد.
مطالعه منابع دینی نشان می  دهد که محور و اساس پایداری خانواده و رضایت زناشویی در گروه مودت و رحمت میان همسران است که از آن به عنوان حسن خلق تعبیر می شود.
پس با این مقدمه به بیان اولین وبژگی خانواده های قرآنی که همان اخلاق خوش (نیکو) است می پردازیم و در مباحث بعدی به ویژگیهای دیگر می پردازیم.
 
خوش اخلاقی ومودت
زن و شوهر به خاطر خود و فرزندانشان لازم است یک سلسله مسائل اخلاقی را که قرآن مجید و روایات برآن تأکید دارند را رعایت کنند.
همسران به خاط معاشرت نزدیکی که با هم دارند بیش از همه نیاز مند رعایت این اصل مهم یعنی خوش خلقی و پرهیز از بدخلقی هستند خانواده ای که افراد ان با روی خوش و گشاده با یکدیگر برخورد می نمایند؛ با نشاط و پر انرژی است. در رابطه با آراسته بودن به حسنات اخلاقی در منابع اسلامی بسیاری از آیات و روایات مردان را به خوش اخلاقی با همسرانشان فرا می خوانند. قرآن کریم در آیه 19سوره مبارکه نساء به مردان دستور می دهد با همسران خود به طور شایسته رفتار کنند.
 عاشروهن بالمعروف:با همسران خود به شایستگی و نیکویی معاشرت نمایید.
پیامبر اکرم (صلی الله علیه وآله) نیز فرمود:خیرکم خیرکم لأهله وأنا خیرکم لأهلی  بهترین شما کسی است که برای خانواده خود بهترین است و من بهترین افراد برای خانواده هستم.
برهمین اساس بود که امام صادق (علیه اسلام) در مورد حسن خلق و ابراز عشق و علاقه پیامبران می فرمایند: من اخلاق الانبیاءحب نساء از اخلاق پیامبران (علیهم اسلام) دوست داشتن زنان است.
انس در باره شخص رسول خدا می گوید:ایشان با خانواده اش مهربان و بلکه مهربان ترین مردم نسبت به فرزندان و خانواده بود. همچنین طبق روایتی از انس زمانیکه از عایشه پرسیدن اخلاق پیامبر با خانواده اش چگونه بود ؟گفت:نیک خوترین مردمان بود .نه دشنام می داد ونه بد زبانی می کرد و نه اهل هیاهو به راه انداختن در کوچه و بازار بود و نه بدی را به جبران می کرد؛بلکه می بخشید و گذشت می کرد.
 
مدارا و گذشت
یکی دیگر از ویژگیهای خانواده هایی که قرآن را الگو واسوه خود قرار داده اند عفو و گذشت در مقابل اشتباه و خطاهایی است که خواسته یا ناخواسته از دوطرف سر می زند . زن امکان دارد در مسئله خانه داری؛پخت وپز؛رعایت حق شوهر دچار خطا گردد؛مرد نیز ممکن است در رفتار وکردار؛اخلاق وروش دچار اشتباه شود که همه این اشتباهات قابل گذشت و اغماض است.در آموزه های دینی و اسلامی برمدارا وگذشت و صبر تأکید فراوان شده است.
که به فرموده قرآن مجید عفو و گذشت از موارد احسان؛آراسته به احسان محبوب خدا است.
«والعافین عن الناس ولله یحب المحسنین»  آل عمران/134
در روایات فراوانی نیز برگذشت و مدارا کردن همسران در مقابل اشتباهات و بد خلقی یکدیگر تأکید شده است. پیامبر اکرم (صلی الله علیه وآله) در باره صبر بر بدخلقی زن و تحمل او می فرماید:
(من صبر علی خُلق امراة سیة الخلق واحتسب فی ذلک الأجر أعطاه الله ثواب الشاکرین فی الآخرة)
کسی که برای نیل به پاداش الهی براخلاق بد همسرخود صبر کند ؛خداوند ثواب شاکران را به او عطا خواهد کرد.
امام باقر(علیه السلام)در توصیه زنان به صبر بر اذیت های شوهر می فرماید:
(جها د المراة أن تصبر علی ما تری من أذی زوجها وغیرته)
جهاد زن آن است که بر آزارهای شوهر و غیرت ورزی بی مورد او صبر کند.
براساس همین آیات وروایات است که عفو محبوب خدا؛ واجرعفو کننده برخدا است. مرد و زن اگر در هنگام خطا عفو وگذشت را شیوه رفتاری خود قرار دهند ومدتی این رفتار نیک را تمرین کنند پس از اندک زمانی به این صفت ملکوتی آراسته خواهند شد و در پرتو همین آیات وروایات زندگی شیرین وموفقی خواهند داشت.
 
 
تربیت نسل توحیدی
از تکالیف والدین ؛کوشش در رشد و پرورش استعدادها ی کودک در حد امکان وتوانایی ؛مراقبت در رفتار و کردار خود درجایگاه الگوی کودک؛ اعمال نفوذ در طفل برای یافتن کرامت نفس است. برای رسیدن به این اهداف خانواده باید مرکز آموزش اخلاق؛دفاع از حق و پرهیز از غرور بیجا باشد. چرا که کودک بیشتر وقت خود را درخانه می گذراند.از این رو مسایل بیشتری را به وِیژه در جنبه های اخلاقی ورفتاری می آموزد.
 
 فرزندان در خانواده هایی که قرآن و آموزه های آن را الگوی خود قرار داده اند. مورد تکریم و احترام قرار گرفته و با شخصیت بار می آیند؛به سئوالات آنها به صورت منطقی و متناسب با میزان درک وفهم آنها پاسخ داده می شود ؛شجاع بار می آیند.
در این گونه خانواده ها پدر و مادر بی جهت بین فرزندانش فرق نمی گذارند و از این طریق حس حسادت و کینه توزی که یکی از رذایل اخلاقی است را از بین برده و حس عدالت پروری را تقویت می کنند.
در سخنی ؛امیر مؤمنان امام علی(ع) به فرزند گرامیش امام حسن (علیه السلام)فرمود:
(وانما قلب الحدث کالارض الخالیه ما القی فیها من شیء قبلته)
قلب کودکان چونان زمین کاشته نشده آمادگی پذیرش هر بذری است که در آن پاشیده شود.
 
 
 
 
منابع
قرآن کریم
تفسیر نمونه جلد2؛ آیت الله مکارم شیرازی
اخلاق در قرآن، محمد حسین اسکندری؛ انتشارات مؤسسه آموزشی پژوهشی امام خمینی(ره)
نظام خانواده در اسلام؛ استاد حسین انصاریان؛ انتشارات ام ابیها
دینداری و رضا مندی خانوادگی؛ مجتبی حیدری؛ انتشارات مؤسسه آموزشی پژوهشی امام خمینی(ره)
 

0 (0 آرا)